Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

 

Ο Γάμος  στη Διδασκαλία σύγρονων Αγίων

 

                                            Δρ. Ευτύχιος Σ. Καλογεράκης

 

«Αν θέλετε να έχετε ειρήνη στο σπίτι σας, στη δουλειά σας, όπου και να είστε, ταπεινωθείτε.

Ακόμα και μέσα στα ανδρόγυνα πότε γίνεται η φασαρία; Πότε γίνονται οι διαπληκτισμοί; Όταν ο ένας εγωισμός ανθίσταται στον άλλο. Λέει ο ένας, λέει ο άλλος και παίρνει φωτιά και γίνεται μπαρούτι και τινάζεται η οικογένεια στον αέρα.

Τι πρέπει να κάνουμε; Όταν δει το ένα πρόσωπο, ότι το άλλο είναι φουντωμένο, να κλείσει το στόμα, να ηρεμήσει, να προσευχηθεί υπέρ του άλλου προσώπου κι έτσι θα επέλθει ειρήνη»:Γέροντος Εφραίμ Αριζονας

 

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: Το μαρτυρικό σου φρόνημα να δείξεις

εκεί όπου είναι ο καθημερινός σου στίβος, στο σπίτι σου, στον άνδρα σου, στην γυναίκα σου.

Όταν ο άνδρας έρχεται από την δουλειά κουρασμένος και σου μιλά χωρίς ευγένεια, εσύ μη θυμώνεις.

Όταν εκείνος σε βρίσει, εσύ μη βγάλεις γλώσσα. Δείξε του αγάπη, ανοχή, υπομονή.

Αν η γυναίκα σου σού έκαψε το φαγητό, μη φωνάξεις εσύ, φάτο.

Βάλε λίγο λεμόνι μέσα να γίνει πιο νόστιμο και πες της, ωραίο είναι το φαγητό,

ώστε να μην πάρει χαμπάρι ότι το φαγητό ήταν καμένο.

Να βασιλεύει η αγάπη μέσα στο σπίτι.

Όταν βλέπεις ότι σε αδικεί ο σύντροφος της ζωής σου, μη φωνάζεις ότι έχεις δίκαιο.

Δεν έχει σημασία άν έχεις δίκαιο ή δεν έχεις.

Δεν έχει σημασία ποιο είναι το ορθό,

αλλά τι θέλει ο άλλος.

Βγάλε τον εαυτό σου, αρνήσου τον εαυτό σου, βάλε μπροστά τον άλλον.

Αυτό είναι θάνατος, αυτό είναι μαρτύριο.

 

Η οσια Γαλακτία έλεγε:

-"Μου φανέρωσε ο Θεός σ’ εμένα το τίποτα,

ότι ο σοδομισμός θα είναι το σήμα του μέλλοντος.

Έπεσα σε κατάθλιψη.

Χριστέ μου, είπα.

Αν ζούσε ο παππούς μου ο αγιασμένος, ο παπά Νικόλας, που δεν στεφάνωνε μέσα στον αϊ Γιώργη τα ανδρόγυνα που εκλέβοντο και είχαν προγαμιαίες σχέσεις και που έδινε εντολή να χωρίσουν κρεββάτι οι παντρεμένοι Μεγάλη Σαρακοστή και Δεκαπενταύγουστο!

Αν ζούσε, θα πέθαινε από την στενοχώρια του.

Δεν θα το άντεχε.

Όταν έφευγε στα 97 χρόνια του, μας είπε:

Παρακάλεσα τον Κύριο να μη ζω στα επερχόμενα χρόνια.

Διότι θα είναι τέτοιας μορφής οι σατανικές ηδονές και οι συνακόλουθες παιδαγωγικές οδύνες,

ώστε όσοι θα έχουν λίγη συνείδηση, θα τρέχουν στα μνήματα και θα φωνάζουν: εβγάτε εσείς οι πεθαμένοι να μπούμε εμείς οι ζωντανοί!

” Η μάνα μου τον ρώτησε:” Πού το ξέρεις εσύ πατέρα;” “Μου το φανέρωσε ο Κύριος ” της απάντησε.

Βλέπω σήμερα την προφητεία του παππού μου. Έρχονται συνεχώς στο σπίτι μου άνθρωποι

με μαύρα πρόσωπα, σαν να είναι ένα τσουβάλι κάρβουνα, από την δαιμονική κυριαρχία

και την κόλαση που ζούνε.

Δεν τους λέω τίποτα.

Εγώ είμαι τρισχειρότερη. Ποιά είμαι να τους ελέγξω;

 

Μιλάω μόνο για μετάνοια και επιστροφή στον Θεό αρχίζοντας πάντα από την απατή μου (εαυτό μου).

Ο παππούς μου ήταν άγιος, διαβασμένος.

Μας έλεγε ότι η πεδιάδα των Σοδόμων, ήταν η πιο εύφορη του κόσμου.

Γι’ αυτό τη ζήλεψε ο Λωτ και τη διεκδίκησε από τον θείο του τον Αβραάμ.

Έγινε όμως τελείως άγονη.

Γιατί της έβαλε επίτιμο ο Θεός λόγω της άγονης παρά φύση αμαρτίας των κατοίκων της.

Ανδρών και γυναικών.

Όλοι κάνανε βρομιές από το πίσω μέρος “οπίσω σαρκός ετέρας ” (Ιουδ. α’, 7).

Αυτό έλεγε, θα το δείτε και στα ανθρώπινα σώματα στο μέλλον.

Θα ζητάνε παιδιά και δεν θα γεννάνε,

λόγω των σιχαμερών αμαρτιών που θα κάνουν μεταξύ τους.

Θέλει να γλιτώσει τα παιδιά ο Θεός.

Θα τραβήξουνε τα καημένα με το αίμα αυτές τις βρομιές και θα βγαίνουνε ανώμαλα τα πλιά πολλά από τα γεννοφάσκια τους

και άλλα θα βγαίνουν γραντισμένα (αφηνιασμένα – δαιμονισμένα).

Ετούτα γιατί τώρα μαγαρίζουνε και από τα στόματα.

Σε πιάνει αηδία.

Μου φιλούνε το χέρι και το πρόσωπο και δεν βαστάς τη δαιμονική βρώμα…

Θα δείτε πόσα τέτοια θα γεννηθούνε στο μέλλον.

Ώρες παρακαλώ με δάκρυα τη νύχτα τον Χριστό:

” Δώσε μας μετάνοια Κύριε. Αξίωσε μας να καταλάβουμε πως είμαστε παιδιά Σου, εικόνες δικές Σου.

Είμαστε προορισμένοι ψηλά, για την Βασιλεία Σου“. Ο άνθρωπος πρέπει από τη γη να βλέπει και να ανεβαίνει προς τον ουρανό.

Τώρα από τη γη κατεβαίνουνε στους υπονόμους

και καυχιόνται κιόλας.

Αυτή η ξετσιπωσύνη, η καύχηση είναι χειρότερη από όλα…“

ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΗΜΑΣ!

Η Οσία Γερόντισσα Γαλακτία της Κρήτης,

εκδόσεις Θεομόρφου, σελ.87-89.

Από Κωνσταντίνος Σύμπουρας

 

Αγίου Παϊσιου:Σήμερα, λίαν πρωί, είχα δύο κρούσματα μου ‘πε.

Ήλθε ένας μεσόκοπος να γίνει υποτακτικός μου. τον ρώτησα αν έχει οικογένεια. Έχει δυο παιδιά στο Δημοτικό, μου ‘πε. Του λέω: Θα τελειώσουν το Δημοτικό, το Γυμνάσιο, το Λύκειο, το Πανεπιστήμιο, θα τα παντρέψεις και μετά θα έλθεις να σου πω που θα μονάσεις, γιατί εγώ δεν βαστώ μοναχούς. Έτσι κάνουμε παιδιά και τα παρατάμε και πάμε για μοναχοί;…

Η δεύτερη περίπτωση χειρότερη της πρώτης. Ήλθε ένας άλλος και μου λέει: Γέροντα, βρήκα μια γυναίκα πιο πνευματική της γυναίκας μου και ήλθα να πάρω την ευλογία σου… Παλάβωσε ο κόσμος.

 

 

Ο άνδρας πρέπει να θυμάται ότι η γυναίκα του είναι αυτή, την οποία εμπιστεύθηκε ο Θεός στα χέρια του.

Η γυναίκα του είναι μία ψυχή που του την έδωσε ο Θεός, για να την επιστρέψει σε Εκείνον. Την αγαπάει τη γυναίκα του, όπως αγαπάει ο Χριστός την Εκκλησία.

Την προστατεύει, την περιποιείται, της παρέχει ασφάλεια, ιδιαίτερα όταν είναι στεναχωρημένη, όταν είναι άρρωστη.

Ξέρουμε, άλλωστε, πόσο ευαίσθητη είναι η γυναικεία ψυχή, γι’ αυτό, όπως λέγει και ο Απόστολος Πέτρος, «ως ασθενεστέρω σκεύει τω γυναικείω απονέμομεν τιμήν».

Πληγώνεται η γυναικεία ψυχή, μικροψυχεί, μεταβάλλεται πολύ εύκολα, απελπίζεται ξαφνικά.

Γι’ αυτό, ο άνδρας πρέπει να στέκεται γεμάτος αγάπη και τρυφερότητα, ώστε να καταφέρει να γίνει ο θησαυρός της».

ΑΡΧ.ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΥ ΣΙΜΩΝΟΠΕΤΡΙΤΟΥ

 

Του Ρουμάνου Γέροντος Αρσενίου Μπόκα (1910-1989): Η έχθρα στο σπίτι προέρχεται από την αμαρτία. Όλα έχουν την προέλευσή τους από την αμαρτία. Οπωσδήποτε έρχεται η έχθρα στο σπίτι:

α. Εάν ο γάμος άρχισε με προγαμιαίες σχέσεις και δεν ακολούθησε μετάνοια.

β. Εάν οι σύζυγοι ζουν χωρίς εκκλησιαστικό γάμο. Αυτή είναι η πρώτη αμαρτία την όποια πληρώνουν όλοι με την αμοιβαία έχθρα. Γι’ αυτό όλοι πρέπει να γίνουν φρόνιμοι και να συνδεθούν εκκλησιαστικά με την ευλογία του γάμου.

γ. Εάν υπάρχουν ανεξομολόγητες πορνικές πράξεις πού έγιναν πριν ή και μετά τον γάμο. «Έτσι, εισήλθαν σε ένα νέο σπίτι με την δαιμονική σφραγίδα της αμαρτίας στο σώμα τους και στην ψυχή τους.

δ. Εάν ο γάμος έγινε για την προίκα. Ο γάμος αυτός δεν είναι του Θεού και η συμβίωσις δεν θα είναι ειρηνική.

ε. Εάν υπάρχει μεγάλη διαφορά ηλικίας. Υπάρχουν γονείς που υπανδρεύουν τα κορίτσια τους στην ηλικία των 14-16 ετών, ενώ στα 18-19 οι κόρες τους είναι ζωντοχήρες και μάλιστα με παιδιά.

Τι ημπορεί να κάνη μία νεαρή κόρη μπροστά σ’ ένα εύρωστο άνδρα, ο οποίος θα την υποτάξη τελείως και δεν θα την σέβεται; Η μεγάλη διαφορά ηλικίας είναι αμαρτία ενώπιον του Θεού.

Και εξ αιτίας αυτού του λόγου το σπίτι δεν κρατιέται, αλλά διαλύεται, και σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι γονείς να αναγνωρίζουν και να ομολογούν τη δική τους ευθύνη.

στ. Από την αδιαφορία που έχουν οι σύζυγοι για την εξομολόγησι, την Θεία Κοινωνία και την όλη τάξι της Εκκλησίας, που είναι εντολές του Θεού.

Εάν δεν εφαρμόζουν αυτές τις εντολές, εφαρμόζουν τις εντολές του διαβόλου και δεν ημπορούν πλέον να ζουν με ειρήνη και ησυχία.

ζ. Εξ αιτίας της καταργήσεως της νηστείας. Αυτοί που γεμίζουν από οργή είναι ήδη γεμάτοι από χολή, η οποία πολλαπλασιάζεται στο σώμα του ανθρώπου, όταν τρώγει πολύ κρέας και δεν νηστεύει.

«Έτσι, και για ένα ασήμαντο λόγο, επειδή, επί παραδείγματι, το τάδε πράγμα δεν είναι στην θέση του, σηκώνει ο ένας το ξύλο και το φέρνει στο κεφάλι του άλλου.

 

Γερόντισσα Γαλακτία Κρήτης: Είδα στον Άδη τί γίνεται. Να μην πάει κανείς ούτε δευτερόλεπτο. Είδα χωριανούς μου. Δεν φανέρωσα σε κανέναν αυτούς που είδα. Μετά άναβα κεριά. Έκανα προσευχή. Άρχισαν να χοροπηδούν οι καημένοι. Εκεί είναι οι αιρετικοί. Οι μάγοι, οι μάγισσες. Να ξέρανε τι τους περιμένει αυτούς καλύτερα να μην είχανε γεννηθεί. Εκεί ποιοί άλλοι είναι; Οι ασεβείς ιερωμένοι. Ω τους κακομοίρηδες!. Εκεί είναι οι βλάσφημοι, οι κακούργοι, οι μαγαρισμένοι στο σώμα, οι άτιμοι, οι μοιχοί, οι πόρνοι, προπαντός οι αρσενοκοίτες. Αφόρητα βάσανα. Τώρα τα κάνουνε και οι παντρεμένοι αυτά. Φρίκη. Φρίκη. Είναι φωτιά θεϊκή, χειρότερη από τη φωτιά που εμείς ξέρομε..

"Να , τέκνον, ένα παράδειγμα από μέσα στον κόσμον, για να εννοήσης.."

Εξομολογώ ανδρόγυνο από την Θεσσαλονίκη . Έχουν τέτοιαν ακρίβειαν που τους εθαύμασα. Το σπίτι τους μοιάζει σαν μοναστήρι.

Η γυναίκα όλο στο σπίτι. Βγαίνει έξω, μόνο για ψώνια και ό,τι άλλο απαραίτητο. Έχουν τρία παιδιά. Μόλις φύγουν τα παιδιά στο σχολείο και ο άνδρας για δουλειά, κάθεται μια-δυό ώρες και λέγει ευχήν. Κατόπιν σηκώνεται. Αρχίζει δουλειές του σπιτιού και εν τω μεταξύ η ευχή, σαν μηχανή, δουλεύει ασταμάτητα ,πότε με το στόμα , πότε με τον νουν.

Ο άνδρας, μόλις γυρίσει από την δουλειάν ,αμέσως θ’ αλλάξη και θα πάη για προσευχή και μελέτη.

Αυτήν την τάξιν, εσυνήθισαν και τα παιδιά τους. Άκου τι έγραφε τις προάλλες η μάνα: «Τα παιδιά μας έμαθαν να λένε την ευχήν και στο σχολείο. Όταν γυρίζουν από το σχολείο, εγώ έχω τελειωμένες και τις δουλειές και το φαγητό. Κάθομαι ξανά στο προσευχητάρι.

Τα παιδιά με περιέργεια: «Τι κάνεις εκεί μαμά;». «Προσεύχομαι στον Χριστούλη για να μας φυλάει». «Μαμά, μπορούμε κι εμείς να προσευχόμαστε μαζί σου;». «Βεβαίως, παιδιά μου. Ο Χριστούλης σας αγαπά και θέλει να μιλάτε μαζί του». Έτσι λοιπόν, κάναμε συνήθεια και το μεσημέρι προσευχόμαστε όλοι μαζί δεκαπέντε-είκοσι λεπτά και ύστερα τρώμε.

Όταν το βράδυ γυρίσει και ο μπαμπάς, καθόμαστε όλοι μαζί. Άλλοτε διαβάζουμε μαζί βιβλία της εκκλησίας, άλλοτε τους διηγούμαι ιστορίες από κανένα βιβλίο που διάβασα.

Κάποτε μας τυχαίνει κανένας ξένος και μας χαλά λίγο την σειρά ˙ ωστόσο οι πιο πολλοί , μας έμαθαν και είτε έρχονται για ν’ ακούσουν καμιά ωφέλιμη κουβέντα, είτε πάνε σε άλλους φίλους τους, που ταιριάζουν στα φρονήματα.

Την νύχτα, όσος χρόνος περισσέψει, τον χρησιμοποιούμε για προσευχή και μελέτην.

Την Κυριακή, όλοι οικογενειακώς θα εκκλησιαστούμε και θα κοινωνήσουμε. Με την χάριν του Κυρίου και τα παιδιά μας, προσαρμόστηκαν και μας ακολουθούν χωρίς προβλήματα. Παρ’ όλον ότι οι φίλοι τους στο σχολείο δεν νηστεύουν, όμως ευτυχώς δεν παρασύρονται».

Τελειώνοντας , γράφει αυτή η χαριτωμένη γυναίκα:

«Κατ’ αυτόν τον τρόπον κυλά η ζωή μας.

Αν και έχουμε πολλούς πειρασμούς από τον φθόνον του εχθρού, όμως αισθανόμαστε ότι στο σπίτι μας βασιλεύει ο Χριστός και είμαστε πολύ χαρούμενοι κι ευτυχισμένοι».

Να , τέκνον ,ένα παράδειγμα από μέσα στον κόσμον, για να εννοήσης , ότι ο Θεός δεν είναι προσωπολήπτης . Δίνει την χάριν του παντού.

Π. Χαραλάμπος Διονυσιάτης

 

Στό μυστήριο τοῦ γάμου ἔρχεται τό Ἅγιο Πνεῦμα καί ἐφόσον θά βρεῖ τόπο - οἱ ἄνθρωποι δηλαδή πού προσέρχονται στό μυστήριο εἶναι καθαροί, εἶναι ἁγνοί, ὅπως τούς θέλει ἡ Ἐκκλησία μας, γι' αὐτό καί τούς στεφανώνει, εἶναι παρθένοι ἤ τουλάχιστον ἔχουν μετανοήσει καί ἔχουν ἐξομολογηθεῖ - μένει τό Ἅγιο Πνεῦμα καί τούς κάνει ἕνα, ὄχι ἁπλῶς μία σάρκα ἀλλά καί ἕνα πνεῦμα (ἐφόσον καί αὐτοί ἀγωνιστοῦν βεβαίως τόν καλόν ἀγώνα τῆς πίστεως). Ὁπότε δημιουργεῖται ἕνας καινούριος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος λέγεται ἀνδρόγυνο καί οὐσιαστικά προέρχεται ἀπό τόν ἄνδρα καί τήν γυναίκα.

Ἄρα ὅταν κανείς φροντίζει γιά τό ἕτερον ἥμισυ, νοιάζεται γι' αὐτόν τόν καινούριο ἄνθρωπο πού προέκυψε ἀπό τήν ἕνωση αὐτῶν τῶν δύο καί οὐσιαστικά φροντίζει γιά τόν ἑαυτόν του. Ἡ προαγωγή δηλαδή τῆς γυναικός, εἶναι καί προαγωγή τοῦ συζύγου καί ἀντιστρόφως. (Ἡ πνευματική πρόοδος τοῦ ἑνός βοηθάει στό νά προοδεύσει καί ὁ ἄλλος).

Ἰσχύει λοιπόν καί τό ἑξῆς ἐδῶ: Ἄν ἔστω ὁ ἕνας κάνει τό καθῆκον του, ὁ γάμος σώζεται καί πάει καλά.

Γι' αὐτό, δέν εἶναι δικαιολογία αὐτό ποῦ λένε μερικές:

- Τί θά κάνω ἔχω ἕνα ἄνδρα ἄθλιο...

Ἤ ὁ ἄνδρας παραπονιέται γιά τή γυναίκα του λέγοντας:

- Τί νά κάνω ἀφοῦ ἔχω τέτοια γυναίκα;

Ὄχι, μπορεῖς νά κάνεις. Ἐσύ κάνε τό καθῆκον σου καί θά πᾶνε καλά τά πράγματα. Γιατί ὁ Θεός βλέπει τόν ἀγώνα σου καί θά σέ βοηθήσει, θά σέ εὐλογήσει καί θά εὐλογήσει καί τήν οἰκογένειά σου. Ἔχουμε τέτοιες περιπτώσεις, πού ὁ ἕνας ἔσωσε τόν γάμο του καί ὅλη του τήν οἰκογένεια.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

(Ὁμιλία 22 - 8 - 2015)

 

 

Ο Θεός θέλει να είμεθα στην καθημερινή μας ζωή τέτοιοι, ώστε να μας αγαπούν οι άλλοι και να μας νοιώθουν ευχάριστους.

Να μπορούν να επικοινωνούν μαζί μας, να πουν τη χαρά τους, τη λύπη τους, τα προβλήματά τους.

Να νοιώθουν ότι είμαστε καρδιές που ζούμε κοντά η μία στην άλλη και μπορούμε να βοηθούμε ο ένας τον άλλον.

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

 

Έχεις, ας πούμε, μία δυσκολία με το παιδί σου. Πάρε το παιδί σου και πήγαινε κάπου να φας μαζί του. Κάνε του ένα τραπέζι. Δώστου μια δυνατότητα άνεσης. Δεν είναι ανάγκη να του κάνεις κατηχητικό ούτε κήρυγμα ούτε να τον κολλήσεις στον τοίχο.. Μην του πεις τίποτα! Άστον. Αν θέλει θα σου πει ο ίδιος. Κάνε του ένα δώρο, κάτι που ξέρεις ότι του αρέσει. Πρόσφερέ του κάτι το οποίο θα τον ευχαριστήσει, θα τον χαροποιήσει.

Αυτά, όσο κι αν σας φαίνονται παράξενα, στους μοναχικούς κύκλους, στον κόσμο των μοναχών, πολλές φορές οι γέροντες -και οι γέροντες οι δικοί μας που ήταν τραχοίς και αυστηροί άνθρωποι- μετήρχοντο αυτά τα πράγματα και έτσι έδειχναν την αγάπη τους και βοηθούσαν τις ψυχές των αδυνάτων ανθρώπων.

Μια φορά ο Γέρων Παΐσιος μου έστειλε κάτι μαργαρίτες από τον κήπο του. Ήταν κάποια παιδιά εκεί.

-Πού θα πάτε παιδιά;

-Πάμε στη Νέα Σκήτη.

-Θα δείτε τον παπαΘανάση;

-Θα τον δούμε.

-Ωραία!

Έκοψε κάτι μαργαρίτες, τις έβαλε σε ένα φάκελο, τις έστειλε και μου έγραψε απ' έξω:

"Με αγάπη ο εχθρός σου!"

Κοίταξε, ένα απλό πράγμα! Αν τα κάναμε αυτά με τα παιδιά μας και τους συζύγους μας σίγουρα θα βρίσκαμε πολλές λύσεις. Εάν μέσα στους χώρους των ασκητών και των μοναχών υπάρχει τέτοια λεπτότητα πόσο μάλλον μέσα στην οικογένειά σου, μέσα στο σπίτι σου, στα παιδιά σου. Μάθε αυτό το πράγμα! Εδώ ο Ιωάννης της Κλίμακος -το κελί του στο Σίνα ήταν κάτω από ένα βράχο!- κι έγραψε στο βιβλίο του: "Η τράπεζα και το γεύμα της αγάπης και τα ειλικρινή δώρα μαλακώνουν την οργισμένη ψυχή και διαλύουν και το μίσος". Απλά πράγματα. Άρχισε από αυτά τα απλά πράγματα!

π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού

 

 

 

Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

 

         Η Γιαγιά μου  Χαρίκλεια Κατσαντώνη-Καλογεράκη

                        28 Μαρτίου παγκόσμια ημέρα της γιαγιάς

                               Δρ. Ευτύχιος Σ. Καλογεράκης  


    Είναι γυναίκες που το πέρασμα τους από τη ζωή αφήνει ισχυρό και έντονο αποτύπωμα. Μια τέτοια ήταν και η γιαγιά μου Χαρίκλεια. Η ζωή της γεμάτη θυσία, αγώνα, πόνο, δάκρυ και αίμα.

 

    Ήταν κόρη του Κατσαντώνη Ιωάννη (Αναγνώστη), Αρχηγού της επαρχίας Αμαρίου, στα τελευταία επαναστατικά κινήματα της Κρήτης και στην επανάσταση του 1866 στο Αρκάδι, και μετέπειτα πληρεξουσίου της επαρχίας, από το Άνω Μέρος. Αγωνιστής και ευσεβής άνθρωπος. Ήταν και ψάλτης γι’ αυτό είχε χειροθετηθεί Αναγνώστης, που του έγινε και παρατσούκλι. Είχε πάντα στις μάχες πάνω του τίμιο ξύλο σε ασημένια θήκη, η οποία διασώζεται, για να μην τον πιάνουν οι σφαίρες και με το οποίο σταύρωνε και αρρώστους. Αυτήν την ευσέβεια μετέδωσε και στην κόρη του Χαρίκλεια.

 

        Η γιαγιά 18 ετών ζει το πρώτο οδυνηρό γεγονός. Στο βουνό Κέντρος φονεύεται στη δίνη βεντέτας στην οποία δεν είχε εμπλακεί, ο αδελφός της Κυριάκος, μεγαλοκτηνοτρόφος του Κέντρους, πατέρας του μετέπειτα αγωνιστή της εθνικής αντίστασης Παπά Κυριάκου Κατσαντώνη. Τρέχει στο βουνό και τον βρίσκει νεκρό με τα σκυλιά δίπλα του. Τον αγκαλιάζει και τα χέρια της γεμίζουν από το αίμα του. Βαριά τραυματική εμπειρία που τη σημαδεύει στη ζωή της. Αργότερα ζητά να δοθεί το όνομά του στον τρίτο εγγονό της τον μετέπειτα Διδάκτορα της Ιατρικής Αθηνών Κυριάκο Σ. Καλογεράκη.

 

      Παντρεύεται αργότερα τον Νικολή, γιο του πρωτονοικοκύρη της Αμπαδιάς Καλογεράκη Ιωάννη (Καλογερογιάννη), και εγκαθίστανται στον Αϊ-Γιάννη Αμαρίου, στο νεόδμητο σπίτι του με τον περίτεχνο οντά, του 1897. Αυξάνουν την περιουσία τους και κάνουν μέχρι να γίνουν 30 ετών, 5 παιδιά, από τα οποία πεθαίνουν μικρά τα 2.

      

       Όμως οι ταλαιπωρίες δεν τελειώνουν. Ένας Τουρκοκρητικός από τις Κουρούτες, όπου ήταν πλειοψηφία οι Τουρκοκρητικοί έναντι των Χριστιανών, τραυματίζει με μαχαίρι στην πλάτη τον άντρας της Νικολή. Δημιουργείται ταραχή και με την παρέμβαση των ψυχραιμοτέρων αποσοβείται σύρραξη των δύο χωριών επειδή θεωρήθηκε ότι έγινε λόγω της θρησκευτικής διαφοράς. Σημειωτέον ότι ο Αϊ-Γιάννης ήταν απόλυτα χριστιανικός χωρίς κανένα εξισλαμισμό, ή παρουσία Τούρκων, όπως δείχνουν οι απογραφές του 1840 και 1881.

 

      Την περίοδο 1907-1911, που ή έδρα του Δήμου Κουρητών ήταν στο χωριό τους, με Δήμαρχο τον πρωτοξάδελφό της Ζαχαρία Κατσαντώνη, παραχωρούν τον νεόδμητο οντά τους για να γίνει το γραφείο του Δημάρχου και των συνεδριάσεων του Δημοτικού συμβουλίου, επειδή ο παρακείμενος οντάς του Συμεών Καπαρού, στον οποίο ήταν τα γραφεία του Δήμου δεν αρκούσε. Τότε στο γραφείο του Δημάρχου κυμάτιζε η πεντάμετρη σημαία της Κρητικής Πολιτείας, που διασώζεται μέχρι σήμερα.

 

      Τα βάσανά της όμως δεν έχουν τελειωμό. Στα 32 του ο άντρας της αρρώστησε από βαριά μορφής πνευμονία και πεθαίνει. Τραγική φιγούρα η μάνα του, η Καλογερογιάννενα που είχε κηδέψει 4 από τους 6 γιούς της σε νεαρή ηλικία όλους. Ο 1ος ο Μανώλης πεθαίνει στις φυλακές από τα βασανιστήρια και τις κακουχίες γιατί σκότωσε τον τουρκοκρητικό Σούμπαση (αγροφύλακα) από το τουρκοχώρι Χωρδάκι. Ο 2ος ο Κωστής επίσης πεθαίνει στις φυλακές από φυματίωση, λόγω φόνου σε συμπλοκή. Ο 3ος ο Γιώργης πέθανε έφηβος. Το μοιρολόι της στον τέταρτο γιό της δείχνει την αγάπη και την εκτίμησή της στη νύφη της Χαρίκλεια λέγοντας: «Παιδί μου Νικολή μη στενοχωριέσαι που φεύγεις, μα αργουλιδένιο (από αγριελιά) στύλο άφησες στο σπίτι σου και στα κοπέλια σου».

 

       Η Χαρίκλεια κόβει τις δύο χοντρές πλεξούδες των μαλλιών της και δένει τα χέρια του πεθαμένου άντρα της, βάζει τα μαύρα και το κουτελίτη (μαύρο μαντήλι που καλύπτει όλο το μέτωπο), όπως οι καλόγριες, από τα 30 της χρόνια και δεν τα ξανάβγαλε μέχρι που πέθανε. Θαυμαστές, μοναδικές, ανεπανάληπτες γυναίκες με ηρωισμό και αυταπάρνηση στις οποίες το στεφάνι του γάμου τους ήταν δέσμευση, αφιέρωση και θυσία ζωής. Τοποθετούν το νεκρό στο «καδελέτο», (ξύλινο,κοινόχρηστο, κοινοτικό είδος φερέτρου, με κάγκελα για μεταφορά του νεκρού), που δυστυχώς δεν διαφυλάχθηκε. Στα μοναστήρια υπάρχει μέχρι σήμερα και τον ενταφιάζουν στο πελεκητό τάφο του πατέρα του Καλογερογιάννη. Τα 3 μικρά παιδιά της δεν θυμόταν τον πατέρα τους ούτε τον είδαν ποτέ σε φωτογραφία γιατί δεν υπήρχε.

        Γίνεται πατέρας και μάνα για τα παιδιά της. Στην εφηβεία τους οι δύο γιοί της προσεγγίζονται από περιφερόμενους παράνομους της εποχής και εκείνη γίνεται λέαινα εναντίον τους για να τους γλιτώσει. Συμβουλεύει τα παιδιά της, αν και αγράμματη, με λόγια τα οποία τα συναντάμε σε σοφούς της ιστορίας: «όταν βλέπετε ένα κακό που πάει να γίνει και δεν το εμποδίζετε, ενώ μπορείτε, είναι σαν να το κάνετε και σεις». Η γιαγιά τους η Καλογερογιάννενα βλέποντας τους ορφανούς εγγονούς της ζωηρούς τους συμβούλευε: Προσέχετε παιδιά μου μην κάμετε τη στράτα των μπαρμπάδων σας.

 

     Η γιαγιά Χαρίκλεια δεν ενδιαφέρεται μόνο για την οικογένειά της αλλά και για τους άλλους. Προσφέρει όσο μπορεί στους συνανθρώπους της. Ήταν η πρακτική, άμισθη Μαμή και ορθοπεδικός της εποχής για τους χωριανούς της και των γύρω χωριών. Όλα τα νεογέννητα παιδιά της εποχής πέρασαν από τα χέρια της.

 

    Άνθρωπος με βαθιά πίστη δεν μπορούσε να βλέπει να βαπτίζουν τα παιδιά του χωριού σ’ ένα βρασκί (μεγάλο πήλινο δοχείο) και αποφασίζει παρά τις δυσκολίες της χηρεία της να παραγγείλει, μεγάλη, ωραία κολυμβήθρα σε σχήμα του Αγίου Ποτηρίου, με το όνομά της χαραγμένο πάνω, η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα και στην οποία έχουμε βαπτισθεί όλοι σχεδόν οι Αϊγιαννιώτες οι κάτω από 100 ετών. Επίσης δύο εικόνες του δωδεκάορτου στο τέμπλο, φέρουν το όνομά της και καταγράφεται στο βραβείο (δίπτυχο μνημόνευσης) του ναού ως δωρητής.

 

     Στην περίοδο των πολέμων του 1940 και της κατοχής σκοτώνονται, ο δεύτερος αδελφός της Μανώλης αλλά και 6 πρωτανίψια της.

 

    Το τελικό χτύπημα της ζωής ήλθε, όταν ο μικρότερος γιό της ο Γιώργης 19 ετών εκπαιδευόμενος στην Κρητική Χωροφυλακή αρρωσταίνει, όπως ο πατέρας του με πνευμονία και πεθαίνει, κλίνοντας τον οδυνηρό κύκλο αίματος, οδύνης και πόνου στη μαρτυρική ζωής της.

 

      Ας είναι αγήρω η μνήμη της και αναπαυμένη η πολύπαθη, μαρτυρική και ταλαιπωρημένη ψυχή της

 

Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026

 

            Το Σχολείο ως Αιτία Μαθητικής Παραβατικότητας

                    Δρ. Ευτύχιος Σ. Καλογεράκης

Μέρος της εισήγησης στην επιμορφωτική ημερίδα της Πανελλήνιας ένωσης Καθηγητών Γαλλικής Φιλολογίας

 

       Εκτός από τα ιατρικά, οικογενειακά και κοινωνικά αίτια, υπάρχουν και σχολικοί παράγοντες που πολλές φορές ενισχύουν την παραβατικότητα του μαθητή.Ο μαθητικός ανταγωνισμός, αλλά και το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα με τη θεσμική ακινησία του (στα προγράμματα, στην ύλη και στις μεθόδους διδασκαλίας) και την απομάκρυνσή του από τη ζωή, μεγαλώνει την παραβατικότητα. Η αντιπάθεια προς το σχολείο, την οποία αισθάνονται αρκετοί/τές μαθητές/τριες, γεννά παραβατικότητα. Θέλουν ένα άλλο σχολείο, πιο προσιτό, να απαντά στα ενδιαφέροντά τους.  Έχει αποδειχθεί και ερευνητικά ότι, όσο το σχολείο απομακρύνεται από τη ζωή, τόσο αυξάνεται η παραβατικότητα (Γεωργίου Σ., 2000).

Αναλυτικότερα:1. O χώρος  του σχολείου επηρεάζει την ψυχολογία των μαθητών: ευρύχωρος, αυλές, χώροι παιγνιδιών, ανοικτά χρώματα, κατασκευή.

2.Oι αίθουσες διδασκαλίας: Χώρος αποπνικτικός, καταθλιπτικός, υπόγειο, ανοικτός, ευχάριστος.

3.Ακόμη και το πώς είναι τοποθετημένα τα θρανία μέσα στη σχολική τάξη, θεωρείται από πολλούς, παράγοντας που επηρεάζει τις διαθέσεις, άρα και τις εξελίξεις στο ζήτημα.


Θεωρείται ότι όπου είναι εφικτό να είναι σε σχήμα «Π», η επαφή του εκπαιδευτικού με καθέναν από τους μαθητές είναι σχεδόν προσωπική. Ιδιαίτερα αν ο εκπαιδευτικός αισθάνεται άνετα να περπατά κατά τη διάρκεια του μαθήματος, η θεατρική παράσταση που ονομάζεται διδασκαλία μπορεί σε ένα τέτοιο σκηνικό να βοηθήσει στην καλύτερη διαχείριση της τάξης.


4.Το σχολείο μπορεί να επηρεάζει με τις διδακτικές μεθόδους και τις μεθόδους αξιολόγησης των μαθητών τους/τις μαθητές/τριές του και να «προκαλεί» την επιθετικότητά τους. Χρειάζεται να κατανοήσουμε τη μοναδική θεσμική ακινησία του ελληνικού σχολείου που δεν δίνει διέξοδο στα πραγματικά ενδιαφέροντα του μαθητή. Στην εποχή της καλπάζουσας τεχνολογίας και πληροφορίας, φαίνεται οξύμωρο να χρησιμοποιείται ακόμη ο μαυροπίνακας και η μετωπική και ανιαρή κατά τους μαθητές διδασκαλία (Καστής ,Ν & Χαραμής, Π. (2001) Χρησιμοποιούμε την πολυαισθητηριακή, μαθητοκεντρική, διαλογική διδασκαλία, όχι την βιβλιοκεντρική, δασκαλοκεντρική, μετωπική. Εφαρμόζουμε συνεχώς τον χρυσούν κανόνα της διδακτικής: «Ποτέ δεν λέμε και δεν κάνουμε ό,τι μπορεί να πει και να κάνει ο μαθητής». Απουσιάζουν πολλές φορές και τα μέσα και η εκπαίδευση των δασκάλων-καθηγητών σ’ αυτά, αλλά και η γενικότερη ανεπάρκεια σε θέματα διδακτικής, παιδαγωγικών και ψυχολογίας.

 

5.Το μη ενδιαφέρον για τους μαθητές, περιεχόμενο των μαθημάτων ή ο τρόπος διδασκαλίας των γνωστικών αντικειμένων μπορεί να λειτουργήσουν αρνητικά και αποθαρρυντικά για τους/τις μαθητές/τριες που μακροπρόθεσμα, ίσως, αισθανθούν απόρριψη. Σύμφωνα με τις κυρίαρχες σχολές στο χώρο της οργάνωσης και διοίκησης της σχολικής τάξης(classroom Management), η μη ικανοποίηση των αναγκών των μαθητών προκαλεί τις σχολικές αταξίες και παραβατικότητες, που είναι άστοχες μορφές διαμαρτυρίας και προσέλκυσης της προσοχής.

6.Τα αυστηρά συστήματα πειθαρχίας, τα οποία καταπιέζουν και εξουθενώνουν τους μαθητές. Ο ρόλος του μαθητή δεν μπορεί να είναι αυτός του πειθαρχημένου, υπάκουου εκτελεστή εντολών, εξαρτωμένου από την εξουσία του εκπαιδευτικού. Η ακατάλληλη συμπεριφορά των μαθητών στην τάξη σχετίζεται και με τις αντιλήψεις τους για το ρόλο του εκπαιδευτικού.

7.Οι μη ικανοποιητικές σχέσεις μαθητών – εκπαιδευτικών. Τα προβλήματα γίνονται εντονότερα στις σχέσεις εκ­παιδευτικού- μαθητή, όταν ο εκπαιδευτικός δε λαμβάνει υπόψη του την ηλικία των μαθητών και τις ψυχολογικές ανάγκες τους. Η διάκριση των σχολικών τάξεων (δημοτικού, γυμνάσιου, λυκείου) δεν έχει σχέση μόνο με ζητήματα διδακτέας ύλης, αλλά και με την ηλικία των μαθητών και την ψυ­χολογική φάση ανάπτυξής τους.

8. H έλλειψη εξωδιδακτικών και εξωσχολικών ενδιαφερουσών δραστηριοτήτων.

9.H χαμηλή σχολική επίδοση με την επακόλουθη χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι ορισμένοι από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη διαμόρφωση επιθετικής συμπεριφοράς των μαθητών/μαθητριών στο σχολείο.

10.Σε μια τάξη, ο «κακός» μαθητής, ο άτακτος, επιφορτίζεται όλες τις ευθύνες για αταξίες που πιθανόν έχουν κάνει κάποιοι άλλοι. Σ’ αυτόν φορτώνονται όλα τα κακά της ομάδας, είναι ο εύκολος στόχος, ο «αποδιοπομπαίος τράγος». Οι συμμαθητές του «τα ρίχνουν όλα σε αυτόν ακόμη και όταν ο ίδιος δεν ευθύνεται». Συνεπώς, είναι φυσικό η αντίδρασή του να εκφραστεί με επιθετικότητα. Σε αυτή την περίπτωση, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί και λιγότερο προκατειλημμένοι, ώστε να μη φορτώνονται όλα τα κακά στους «συνήθεις υπόπτους». Δυστυχώς, όμως, και σε αυτή την περίπτωση, οι προκαταλήψεις μας, πολλές φορές, επηρεάζουν τη προσδιορίζουν τη συμπεριφορά και τη στάση μας.

11.Ο εκπαιδευτικός οφείλει να κάνει αυτοκριτική, να αναγνωρίζει τα λάθη του, να μη θεωρεί τον εαυτό του αυθεντία. Ας είναι «ανθρώπινος». Ας προσπαθούμε να λύνουμε πρώτα τα δικά μας προβλήματα και μετά να διορθώνουμε τους άλλους. Αλλάζοντας τον εαυτό μας, ίσως, αλλάξουμε και τους υπολοίπους. Από τους μαθητές και τις μαθήτριές μας πρέπει κι εμείς συνεχώς με τη σειρά μας να μαθαίνουμε και μαζί τους να κάνουμε το ταξίδι προς την Ιθάκη μας. Καταδικάζουμε δε πάντα, τις παραβατικές συμπεριφορές και πράξεις όχι τον πράττοντα μαθητή.